نمونه پاسخ های امتحانی

    پاسخ سؤال (1)

الف) «تحلیل و بررسی مسائل و مشکلات مربوط به اولین تجربة قاعدگی در دختران دانش­ آموز» یا « تحلیل و بررسی مسائل و مشکلات دختران دانش ­آموز درمورد اولین تجربة قاعدگی»

ب) یکی از موارد اصلی کاربرد روش تحقیق کیفی و برتری آن نسبت به روش­های کمّی، آنجایی است که به دنبال مطالعة تجربة شخصی افراد دربارة واقعه یا پدیده­ای خاص، و یا درپی درک و فهم پدیده­ای که از آن اطلاعات اندکی در دست است، باشیم. بالأخص درجایی که موضوع مورد مطالعه مربوط به حریم خصوصی افراد باشد (همانند همین تحقیق)، بهترین راه، استفاده از روش­های کیفی و همدلانه، مانند مصاحبة عمیق، با رعایت شرایط و ملاحظات خاص می­باشد. بد نیست در اینجا، قسمتی از کتاب را که مربوط به موارد برتری روش تحقیق کیفی می­باشد، یادآور شوم؛ «مک کینلی (1995)، این نکته را روشن می­کند که در حوزة بهداشت عمومی، در سطح موضوعات و روابط اجتماعی- سیاسی بواسطة پیچیدگی­شان، روش­های کیفی بیش از روش­های کمّی نتیجه­بخش است.» (ص39)  

ج) یکی از مهمترین نظریه­های فرهنگی دربارة بلوغ دختران (که لازم بود در این تحقیق بدان اشاره گردد) ، مربوط به مردم­شناس بسیار مشهور آمریکایی، «مارگارت مید» است؛ که به مطالعة قوم­نگارانة مردم «ساموآ» پرداخت و کتاب خود را با عنوان «بلوغ در ساموآ» در سال 1928 به چاپ رساند. او در این مطالعه به این نتیجه رسید که برخلاف تصور رایج، بحران بلوغ پدیده­ای جهان­شمول نیست و می­تواند براثر نوع خاصی از آموزش و انتقال فرهنگی تقویت شده یا به کلی از میان برود و در جزیرة ساموآ چنین بحرانی وجود ندارد. همچنین او نشان­ داده است که در قبایل اولیه «قاعدگی» می­تواند برای یک قبیله خطرناک تفسیر شود و یا برای قبیلة دیگری خوب و مناسب تلقی شود؛ زیرا آن­ها معتقدند که قاعدگی دختر به بهتر شدن محصول و در نتیجه افزایش مواد غذایی می­انجامد. شواهدی هم ملاحظه شده است که در آن موارد هیچ نوع حرکت و یا تشریفاتی در مورد قاعدگی وجود نداشته است.

درکل به نظر می­رسد که بهره­ گیری از نظریه های مبتنی بر داده­ های قوم­نگارانه (مانند «مناسک گذر»، بلوغ و قاعدگی در فولکلور و ...) و نیز نظریه­های روانشناختی مربوط به تابوهای بلوغ و قاعدگی و یا نظریات روانکاوانة فروید در این باره، برای این تحقیق می­توانست مفید باشد.

د) مدل مفهومی مسائل و مشکلات مربوط به اولین تجربه قاعدگی

مسائل و مشکلات مربوط به اولین تجربه قاعدگی

(پدیده)

محورهای اصلی

ابعاد

مؤلفه­ ها

آمادگی ناکافی

(علت)

کمبود آگاهی

عدم اطلاع

اطلاعات ناقص

اطلاعات ناصحیح و نگران کننده

آمادگی ناکافی جسمی

ضعف جسمانی

شروع زودرس قاعدگی

آمادگی ناکافی عاطفی

عدم آمادگی روحی

وجود احساسات متناقض

(پیامد)

احساسات منفی

ترس

دلهره

خشم

خجالت

احساسات مثبت

حس بزرگ شدن

انتقال از دوران بچگی به بلوغ

پذیرفته شدن توسط دیگران

حمایت

(راهبرد)

حمایت مادر

دلداری دادن

آگاهی دادن

حمایت جسمی

حمایت دوستان

همدلی و همدردی

حمایت افراد فامیل

آگاهی بخشی

ایجاد واقعه مهم و شخصی (راهبرد)

یافتن فردی قابل اعتماد

دوستان صمیمی

 

 

شخصی و خصوصی بودن قاعدگی

درمیان نگذاشتن برخی مسائل با نزدیکترین افراد

 

«مدل مفهومی مسائل و مشکلات دختران در اولین تجربة قاعدگی»

 

 ه) در یک تحقیق کیفی، رعایت ملاحظات اخلاقی همچون رضایت آگاهانه، مشارکت داوطلبانه، حفظ شأن و حقوق شرکت­کنندگان، تأمین آسایش شرکت­ کنندگان (و ارزیابی تهدیدها و منافع)، پرهیز از آسیب­رساندن به شرکت­کنندگان در مراحل مختلف تحقیق، رازداری و محرمانه نگه­داشتن اطلاعات شرکت­کنندگان، و نیز اطمینان بخشیدن به آن­ها در رعایت این موارد، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. آن­چنان که تحقیق مورد بررسی (تجربه اولین...) اذعان کرده است، این موارد در فرایند تحقیق رعایت شده است. اما یک نکته که دراین زمینه به نظر قابل تأمل است، استفاده از روش مصاحبه گروه متمرکز است. با توجه به موضوع تحقیق که امری به شدت خصوصی است و اغلب از بازگویی آن شرم دارند، طرح آن در یک جلسة گروهی به نظر غیراخلاقی می­آید.

/ 2 نظر / 11 بازدید

جالب بود انصافا خوب هم نوشته

ناشناس

با سلام این روزها نقد ویرانگر دکتر نعمت الله فاضلی بر گفتمان روش تحقیق در ایران دیدنی ، شنیدنی و خواندنی است. بی شک بزودی دکتر فاضلی با انتخاب این راه پر خطر، در مظان اتهام بی سوادی و غیرعلمی بودن قرار خواهد گرفت. فاضلی قصد نقد وضعیت کنونی را دارد ؛ یعنی وضعیتی که در آن علم به روش تقلیل یافته و روش نیز به یک یا دو تکنیک تقلیل یافته، آن هم از نوع کمی. در یک کلام کاشناسان آمار بر صدر نشسته اند و عنوان دانشمندان علوم اجتماعی را یدک می کشند و با بیان کلیشه ای "مشکل روشی دارد" داغ تکفیر و بی علمی را بر پیشانی خیلی ها می نشانند. هدف از طرح این بحث اینکه بعنوان یکی از شاگردان جنابعالی، خواستار شنیدن و خواندن دیدگاه و نظر جنابعالی هستم و دوم اینکه از سلسله نشستهای دکتر فاضلی روز یکشنبه آینده ساعت 16 نشستی با موضوع منش تحقیق در دفتر انجمن جامعه شناسی برگزار می شود