مطالعات میان فرهنگی - زنان

در بسیاری از ضرب‌المثل‌ها زنان، درست مانند کودکان، کوچک و صغیر شمرده می‌شوند. این تفکر که زن باید از نظر فیزیکی از مرد کوچکتر باشد، اغلب بطور خاص در ضرب‌المثل‌ها مورد تاکید قرار گرفته است:

· زن، بدبختی، و خیارشور کوچکش خوبه (مجارستان)

· زن و ماهی ساردین: هر چه بزرگتر باشند، ضرر بزرگتر است (پرتفال،
اسپانیا، برزیل، آرژانتین)

· یک زن و یک دسته بیل وقتی خوبند که کوتاه‌تر از قد مرد باشند (
قبیله اورومو در اتیوپی)

· زن خانه‌دار از گلدان کوچک خوشش میاد، شوهر از زن کوچک( بنگلادش)

مردان نه تنها دوست دارند زنشان از آن‌ها کوچکتر باشد بلکه جوانتر.
و این تنها در ضرب‌المثل‌ها نیست. جثه‌ی کوچک تداعی‌گر کودکی است. یک ضرب‌المثل‌
ایتالیایی می‌گوید: "زن ریزنقش را هر وقت ببینی، انگار تازه ازدواج
کرده". بنظر می‌رسد که احتمالا زن ریزنقش را راحت‌تر از زن درشت اندام می‌توان
کنترل کرد، در عین حال که این تضمینی بر یک رابطه‌ی بی‌مشکل نیست. یک ضرب‌المثل‌
آلمانی هشدار می‌دهد: "حتی یک زن ریزنقش می‌تواند به شیطان درس بدهد".
در سایر زبان‌های اروپایی مشابه این ضرب‌المثل هست. این پیام بصورت سمبلیک در ضرب‌المثل‌های
آمریکای لاتین نیز موجود است:

· روغن خوب در شیشه‌ی کوچک است، اما مسموم هم می‌کند (اسپانیایی،
شیلی/کوبا)

· هر چه از قد کم می‌آورند، در حیله‌گری روی دست ندارند(اسپانیایی،
بولیوی)

زنان درشت اندام معیار اندازه‌های ایده‌آل زن را درهم می‌ریزند و
ترسناکند. یک ضرب‌المثل‌ها سوکومایی از تانزانیا می‌گوید: "چیزی که یک زن
بلند قد آویزان کرده یک مرد کوتاه نمی‌تواند پائین بیاورد". زنان خود نیز
اغلب ترجیح می‌دهند شوهرانشان از هر نظر از آن‌ها بزرگتر باشند.

البته ضرب‌المثل‌ها قدرت جسمی زنان، تلاش آن‌ها و قدرت پایداریشان
در حیطه‌ی خانه‌داری را ارج می‌نهند زیرا به مردان نفع زیادی می‌رساند، چنان نفعی
که حتی استفاده‌ی وحشیانه از قدرت را نیز توجیه می‌کند تا مانع شوند که زنان بال‌های
خود زیاد باز کنند و جهت دیگری را در زندگی انتخاب کنند. ضرب‌المثل‌ها بر خلاف این
که برای مردان پیام‌های تشویق‌کننده‌ای دارند، برای زنان در تمامی عرصه‌هایی که به
زندگی اجتماعی مربوط می‌شوند، پیام‌هایشان ترمز کننده‌ است. به رفتارهای زنانه‌ی
خارج از الگوهای تعیین شده، برچسب‌های "بدکارگی" و "خرابی" می‌‌خورند.

چرا این همه ضرب‌المثل علیه زنان؟

اسخیپر می‌نویسد از من به کرات پرسیده شده است که آیا ضرب‌المثل‌هایی
نیستند که خلاف این روایت‌ها باشند؟ و پاسخ می‌دهد یافتن ضرب‌المثل‌هایی که نحوه‌ی فکر زنان در گذشته را تصویر کند، دشوار است زیرا اسناد در این زمینه نادرند- و این به خودی خود بیانگر مسائل بسیاری است. گرچه بسیار تلاش کردم در منابع ثبت شده چیزی پیدا کنم و همواره در این باره از منابع شفاهی‌ام سوال کرده‌ام، اما صداهای چالشگر زنانی که موانع را در هم کوبیده‌اند اغلب شنیده نشده یا در عرصه‌ی عمومی تابو بوده‌اند.
ضرب‌المثل‌های فمینیستی این اواخر در غرب هم مانند: " زنِ بدون مرد مثل ماهی
بدون دوچرخه است" و یا "من مالک جسم خودم هستم" مربوط به سالهای
شصت قرن بیستم‌اند. حتی این احتمال وجود دارد که اکثریت خاموش اجداد مادری ما خود را به معیارهای حاکم بر زمانه‌ی خود که بعنوان "معیارهای طبیعی" دیده می‌شد،
تسلیم کرده باشند. با این حال نباید بی‌توجه بود که قدرت زنان و تاثیرگذاری زیاد
آنان ، علی‌رغم همه‌ی ابرقدرتی مردان، در ضرب‌المثل‌ها جلب توجه می‌کند.

چرا باید این همه ضرب‌المثل‌ها وجود داشته باشد که به زنان (و بویژه زنان بعنوان همسر) چنین نگاه منفی داشته باشند؟ از دید روانشناسان غربی این واقعیت فیزیولوژیک که زنان جنین را در خود پرورش می‌دهند، می‌زایند و شیر می‌دهند
نقش بسیار مهمی در این مساله دارد. در این مرحله‌ی اولیه، بخاطر این که زنان بیش
از مردان از کودکان مراقبت می‌کنند، پسربچه‌ها خود را از طریق مادرشان هویت یابی
می‌کنند که از آن‌ها مراقبت می‌کند. آن‌ها برای این که یاد بگیرند "چگونه مرد
باشند"، در وهله‌ی اول باید بیاموزند که "زن نباشند". نیاز مردانه به قدرت و برتری از سوی روانشناسان ناشی از وابستگی شدید نوزادان پسر به مادران قدرتمندشان است. ورود به صحنه‌ی اجتماع، پسربچه‌ها را به این جهت سوق می‌دهد که محکم و "مردانه" باشند و این می‌تواند منجر به تقویت این ایده در آن‌ها شود که برای حفظ موقعیت برتر مردانه‌ی خود، کارهای زنانه را تحقیر کنند. این امر اغلب بطور خاص در جوامعی نمود دارد که برتری مردان بسیار پر رنگ است.

زبان و استفاده از زبان بنحو اجتناب ناپذیری بر الگوهای رفتاری تاثیر می‌گذارند و روایت عمومی ضرب‌المثل‌‌ها درباره‌ی زنان تصاویر افراطی از زن،رفتار زنانه و "کار زنانه" ایجاد کرده است:

زنانی که در چارچوب تصویر کلیشه‌ای قابل پذیرش نمی‌گنجند، توسط گروه اجتماعی که به آن تعلق دارند، سایر زنان و مردان به حاشیه رانده می‌شوند. این تلاشی است علیه زنان منفردی که می‌خواهند خودشان باشند.

کتاب، ضرب‌المثل‌ها را به دسته‌های مختلف تقسیم کرده است. نگاه به بدن زنان، مراحل مختلف زندگی زنان، از دختربچه تا عروس، همسر، مادر، مادر شوهر یا
مادر زن و مادر بزرگ، شادی و غم ناشی از عشق، سکس و بارداری؛ کار زنان و قدرت
زنان.

/ 3 نظر / 12 بازدید
يك دانشجو

استاد گرامي حضور شما در كنار دكتر روحاني به چه معناست؟ آيا قصد حمايت از او را داريد؟ استدلالتان براي حمايت از ايشان چيست؟

هاشم

سلام آقا ی دکتر اگر اشتباه نکنم شما را امروز جمعه در صداسیما و جزو همراهان آقای روحانی دیدم. اگر اشتباه دیده ام بفرمائید. آیا در ستاد ایشان مسئولیت خاصی دارید؟ از مشاوران خصوصی ایشان هستید؟