احسان نراقی : پدر معنوی اصلاح طلبان

دکتر احسان نراقی از این دنیا رفت اوپیش از انقلاب اسلامی  سهمی بزرگ در پیوند میان حکومت با  دانش و دانشوران اجتماعی و فرهنگی ایران داشت . در سال های اخیر - بواسطه میزبانی میشل فوکو - سهم بزرگی در معرفی لایه های عمیقتر انقلاب به آروپاییان داشت  و در سالهای نزدیک تر راهبری اقبال اروپاییان به خاتمیسم را بر عهده گرفت . او یک تنه بار چند وزارتخانه را برای ان جریان به دوش کشید.

احسان نراقی پر شور بود ولی آرامش را ترویج می کرد . خوش بین بود ولی خطر پذیری بالایی هم داشت و در دیدن نیمه پر لیوان تا انجا پیش می رفت که حاضر بود خود را در آن لیوان حبس کند .
 تقریبا مورد احترام هیچ جریان سیاسی نبود ولی برای همگان نصیحت های کارآمدی داشت. روشن فکریِ راست هرگز به بزرگی و کارآمدی او اذعان نکرد و روشن فکریِ چپ هم سایه اش را با تبر / نه تیر / می زد.

هرگز ندیدم دین ستیز باشد ولی انقلاب ستیزی حرفه ای بود. از دید او انقلاب اقدامی بسیار پر هزینه بود چه علیه شاه چه علیه جمهوری اسلامی؛ در نتیجه صفت ضد انقلاب را برای خود با حسن استقبال می پذیرفت و به آن افتخار می کرد. در  رو نمایی مستندی از اقای حسین دهباشی بر سر دفاع از اصل انقلاب اسلامی به سختی با او درگیر شدم  ولی چندی بعد یک ساعت تلفنی از من می پرسید که ایه ای که جواز زدن زن را به مرد می دهد چه تفسیرهای قابل قبولی دارد که بتوان ان را برای غربی ها تشریح کرد .
در خاطراتش رنگ اغراق و در نظراتش جای فراوانی برای مناقشه وجود دارد .اهمیت دولت و ضرورت تداوم آن را به خوبی شناخته بود و به جدیت باور داشت که باید با دولت ها کار کرد اما در عین حال محدودیت های علمی و عملی دولت و دولت مداران را هم به خوبی درک می کرد . او نظریه پردازی عمل گرا و فعالی سیاسی در میان آکادمیسین ها بود.
به نظر من 20 سال زود به دنیا آمده بود وقتی در گذشته از "بازگشت به خود" و "آنچه خود داشت" سخن می گفت سنت زده و فناتیک لقب می گرفت و زمانی که در سال های بعد از آزادی  و دستاوردهای غرب سخن می گفت ، غرب زده و مخملی لقب می گرفت.

مشکل بزرگ نراقی در عدم تعیین تکلیفش با مقوله مردم بود . با مردم سر و کار چندانی نداشت و بازی بزرگان را بسیار می پسندید . مردم قدرت اندک دارند اما وفا و شمارشان بسیار است. سیاسیون قدرت بسیار دارند ولی شمارشان اندک و وفایشان تابع زمان است.شاید راز آنکه چندان قدر ندید در آن است که قدر فرودستان را چندان پاس ننهاد.

/ 4 نظر / 12 بازدید
علی

حالا شما می خواهید بگویید اصلاح طلبان هم تکلیفشان با مردم روشن نیست. یعنی دوم خرداد برآمده از مردم نبود؟! دست بردارید آقای آشنا از حمایت احمدی نژادی ها که فقط مردم سواری می کنند.

حسين

راز انكه قدر نديد اين بود كه قدر اقا و نظام را نمي دانست! چه كسي قدر ديده و در دايره ستايشگران ولايت نبوده است؟؟؟

مجید

سلام آقای دکتر لیک زیر مطلبی است از آقای محمد قائد درباره مرحوم نراقی که خواندنش خالی از لطف نیست http://www.mghaed.com/essays/farewell/Death_of_a_compulsive_preacher.htm

رضا

آقای دکتر تیتر اندکی غیر منصفانه به نظر می آید؛ متاسفانه بیشتر به نیشخند زدن به رقیب می ماند، تا ارائه دلیل؛ البته این لحن گزنده ادبیاتی آشنا در میانه دوستان آقای آشناست. به این عبارت بنگرید:" تقریبا مورد احترام هیچ جریان سیاسی نبود" وقتی هیچ جریان سیاسی احترامی برای ایشان قائل نباشد چگونه او را به پدری می پذیرد. ادعای اصلاح طلبان در خصوصا مرحوم منتظری واقع بیناننه تر است چرا که بیش از یک میلیون نفر بر بالین او گرد آمدند. بدرود