گمانه هايی برای تحولات آينده

    یکی‌ از آينده‌ پژوهان‌ ايراني مقيم خارج از کشور‌ در مقاله‌اي‌ اينترنتي‌ تحت‌ عنوان‌ «ايران‌ به‌كدام‌ سو مي‌رود؟» با روش سناريو پردازی چهار صحنه‌ احتمالي شاملصحنه‌ پيروزي‌ آزادي‌ خواهان‌, صحنه‌ پيروزي‌ محافظه‌ كاران,‌ صحنه‌ كجدار و مريز و صحنه‌ سقوط‌ رژيم‌ را بر شمرده‌ است‌.هر يك‌ از اين‌ سناريوها مبتني‌ بر پيش‌ فرضهايي‌ است‌ كه‌ به‌ صورت‌ قضيه‌ شرطيه‌ مطرح‌مي‌شود.www.iranian.com/Majidtehranian/تهرانيان‌ بدون‌ آنكه‌ قضاوت‌ كند, شرايط‌ وقوع‌ هر يك‌ از سناريوهاي‌ احتمالي‌ را توضيح‌مي‌دهد .برای ما ايرانيان داخل کشور نيز اين سوال به گونه ای بسيار جديتر مطرح است که آينده‌ چه‌ خواهد شد؟ آيا تحولات‌ جاري‌ تغييرات‌بنيادين‌ را به‌ دنبال‌ خواهد داشت‌؟ اين‌ تحولات‌ موجب‌ تثبيت‌ نظام‌ فعلي‌ مي‌شود يا تغييراتي‌ راموجب‌ مي‌شود؟ ما نيزاگر روش‌ بررسي‌ خود را پي‌ بگيريم‌ مي‌توانيم با استنادبه پيش شرطهايي,‌ سه‌ نوع‌ سناريو را براي‌ آينده‌ ميان مدت‌ پيش‌بيني‌ کنيم. اين‌ سه‌ سناريو بر گرفته‌ از تحليل‌ پارسونز از تغييرات‌ اجتماعي‌ است‌ .پارسونز که يکی از مهمترين نظريه پردازان ثبات است, تعادل‌ رانقطه‌ آغاز تحليل‌ مي‌داند و آنرا چنين‌ تعريف‌ مي‌كند: «يك‌ نقطه‌ مرجع‌ اصلي‌ براي‌ تحليل‌فرآيندهايي‌ است‌ كه‌ به‌ وسيلة‌ آنها يك‌ نظام‌ خود را با پيامدهاي‌ ناشي‌ از تغيير در محيط‌ سازش‌مي‌دهد، بدون‌ آنكه‌ دچار تغييرات‌ مهم‌ ساختي‌ شود و يا اينكه‌ موفق‌ به‌ سازش‌ نشود وفرآيندهايي‌ مثل‌ تغييرات‌ ساخت‌ يا فرو پاشي‌ آن‌ به‌ عنوان‌ يك‌ كليت‌ نظام‌مند يا بروز ويژگيهاي‌ منفي‌ كه‌ رشد ساختهاي‌ ثانوي‌ با خصلت‌ بيمار گونه‌ را موجب‌ شود.» پارسونز دو نوع‌ تغيير درتعادل‌ را شناسايي‌ كرده‌ است‌. در حالت‌ اول‌ تعادل‌ بر هم‌ مي‌خورد ولي‌ جاي‌ خود را بدون‌ تغييرنظام‌ به‌ تعادل‌ جديدي‌ مي‌دهد. نظام‌ به‌ عنوان‌ يك‌ كليت‌ واحد يا مجموعه‌ تغيير نمي‌يابد و به‌دنبال‌ تغييرات‌ در بعضي‌ از بخشها تعادل‌ جديدي‌ به‌ وجود مي‌آيد ولي‌ تغييرات‌ مهمي‌ در كل‌نظام‌ به‌ وجود نمي‌آيند پارسونز اين‌ حالت‌ را «تغيير تعادل‌» مي‌نامد و آنرا براي‌ تداوم‌ طبيعي‌حيات‌ همه‌ نظامهاي‌ اجتماعي‌ ضروري‌ مي‌داند. حالت‌ دوم‌ در صورتي‌ واقع‌ مي‌شود كه‌ نيروهاي‌تغيير بسيار قدرتمند باشند. اگر فشاري‌ كه‌ از خارج‌ يا داخل‌ بر نظام‌ اعمال‌ شود بيشتر از توان‌انعطاف‌ پذيري‌ نظام‌ باشد، نظام‌ را دچار «گسستگي‌ تعادلي‌» مي‌كند. اين‌ وضع‌ تغيير در تعادل‌نيست‌ بلكه‌ تغيير در ساخت‌ است‌ كه‌ كل‌ ماهيت‌ يك‌ نظام‌ را در بر مي‌گيرد. سه‌ تفاوت‌ اساسي‌ميان‌ اين‌ دو نوع‌ تغيير وجود دارد: اول‌ آنكه‌ تغييرات‌ ساختي‌ ناشي‌ از تنش‌ مربوط‌ به‌ عدم‌ تطابق‌روز افزون‌ ميان‌ دو يا چند واحد ساختي‌ يا خرده‌ نظام‌ است‌ و بر عكس‌ تغيير تعادل‌ تنشهاي‌ ناشي‌از ناسازگاري‌ را دائماً تخفيف‌ مي‌دهد دوم‌ آنكه‌ شدت‌ تغييرات‌ تعادل‌ اندك‌ است‌ و فقط‌واحدهاي‌ نظام‌ را تحت‌ تأثير قرار مي‌دهد. ولي‌ در تغييرِ ساخت‌، ماهيت‌ نظام‌ و شيوه‌ سازماندهي‌آن‌ تحت‌ تأثير قرار مي‌گيرد. حالت‌ سوم‌ مقاومت‌ در برابر تغيير بدون‌ آسيب‌ رسيدن‌ به‌ ساخت‌كلي‌ است‌. در اين‌ حالت‌ مقاومت‌ نسبت‌ به‌ تغييرات‌ به‌ گونه‌اي‌ است‌ كه‌ تمامي‌ تحولات‌ ساختها رادر نظام‌ اجتماعي‌ متوقف‌ مي‌كند. نظام‌ با قدرت‌، منبع‌ اختلال‌ و تغيير را كنار مي‌گذارد يا آن‌ را بي‌اثر مي‌كند. در نتيجه‌ يك‌ خرده‌ فرهنگ‌ موازي‌ و مخالف‌ با فرهنگ‌ حاكم‌ به‌ وجود مي‌آيد كه‌جامعه‌ آنرا «پاتولوژيك‌» تلقي‌ مي‌كند و «پاد فرهنگ‌» تلقي‌ مي‌شود (نك‌: روشه‌، 1375) .

 

سناريوري‌ اول‌: تغيير تعادل‌

سنايوري‌ اول‌ بر مبناي‌ شرايط‌ لازم‌ براي‌ «تغيير تعادل‌» طراحي‌ شده‌ است‌. در صورتي‌ كه‌تماس‌ فرهنگي‌ با غرب‌ بر اساس‌ الگوي‌ تلفيق‌ و گزينش‌ ادامه‌ يابد، جمهوريت‌ حكومت‌ تقويت‌شود و الگوي‌ دين‌ توسعه‌ گرا پذيرفته‌ شود - يعني‌ تعارضات‌ فرهنگ‌ ديني‌ با توسعه‌ درون‌ زا وبومي‌ رفع‌ شده‌ و دين‌ به‌ عنوان‌ محور و غايت‌ توسعه‌ تلقي‌ شود و از طرفي‌ ديگر رسانه‌ها نيز برمبناي‌ الگوي‌ مسؤوليت‌ اجتماعي‌ به‌ تعامل‌ با نهاد دولت‌ و دين‌ ادامه‌ دهند امكان‌ حفظ‌ ساختارنظام‌ با ايجاد تغييراتي‌ در تعادل‌ فعلي‌ ممكن‌ خواهد بود.

 

تحولات‌ تماس

‌فرهنگي‌

منشا

الگو

ميزان‌

سطح‌ تماس‌

حاملان‌

جهت‌

نتايج‌

درون‌ زا

ابداع‌

تفاوت‌

كم‌

عموم‌

روزنامه‌ نگاران‌ و صدا و سيما / نسل‌جديد حوزه‌

دوسويه‌

تلفيق‌

تحولات‌ حكومتي‌

نوع‌ حكومت‌

مشروعيت‌

تعامل‌دولت با دين‌

تعامل‌ دين‌ با دولت‌

جمهوريت‌ قوي‌

قوي‌

استقلال‌ نسبي‌

همكاري‌ انتقادي‌

تحولات‌ ديني‌

گرايش‌ عمومي

گرايش رقيب

تعامل‌ با حكومت‌

 

 

دين‌ توسعه‌ گرا

دين‌ آزادي‌ گرا/ دين‌مدافع‌ سنت‌

نظارت‌ / همراهي‌

/ 3 نظر / 8 بازدید
نسيم مهرباني

سلام دوست عزيز ! سپاس از انتقال سناريوی عنوان شده . ولی خيلی جالبه که کسی فرسنگها از ملت و کشورش دور باشه و بخواد براش سناريو بنويسه . مدعی خواست که آيد به تماشا گه راز / دست غيب آمد و بر سينه نامحرم زد .......موفق و دلشاد باشيد

farimaneh

سلام وبلاگ نازي داري دوست عزيز منم هم صنف شمام به من هم لينک بده اين هم بنر من اينم آدرس وبلاگم اسم وبلاگ ( طنين تسبيح ققنوس ) http://farimaneh.persianblog.irاینم ی آدرس دیگه http://tanin.tk ممنون